Portugal Staat en economie

Republiek

Portugal is sinds het gedwongen vertrek van koning Manuel II in 1910 een republiek met aan het hoofd een president. De huidige Portugese grondwet dateert van 1976 en is aangepast in 1982 en 1989. De president wordt rechtstreeks via algemene verkiezingen gekozen voor een ambtsperiode van vijf jaar. Sinds januari 1996 is de socialist Jorge Sampaio staatshoofd. Hij zetelt in het presidentiële paleis in Belém.

Staatsinrichting

De president benoemt een premier ? in het algemeen zal dat de leider zijn van de grootste politieke partij - die vervolgens een regering vormt. Het hoogste gezag berust bij de volksvertegenwoordiging die uit één kamer bestaat, de Assembeia da Republica. Deze telt 230 leden die telkens voor de duur van vier jaar via algemene verkiezingen worden gekozen.

Autonome regios

De beide autonome regios Azoren en Madeira hebben een eigen parlement.

Vijf cooerdinerende regios

Bestuurlijk is Portugal onderverdeeld in vijf zogenaamde coördinerende regios:

• Noord-Portugal
• Centraal-Portugal
• Taag-vallei
• Alentejo
• Algarve

Bestuurlijke onderverdeling
Deze regios hebben een eigen bestuursorgaan van waaruit de overheid technische en administratieve ondersteuning verleent. De regios zijn verdeeld in elf provincias die op hun beurt 22 districtos tellen. Elk district omvat een aantal concelhos (gemeenten). Aan het hoofd van de gemeente staat een gekozen burgemeester die leiding geeft aan de gemeenteraad. De gemeenten ten slotte zijn bestuurlijk verantwoordelijk voor tien à vijftien freguesias (letterlijk: parochies), kleine omliggende dorpen en gehuchten.

Lidmaatschap eu

Het lidmaatschap van de Europese Unie (EU) in 1985 kwam voor Portugal als een toegestoken hand voor een drenkeling. Het land kreeg toegang tot de sociale fondsen van Brussel waaruit het sindsdien (na Ierland) het rijkelijkst put van alle EU-landen. Portugal en Griekenland zijn de armste telgen van de Europese familie met een gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking van 7600 dollar (Nederland: 21.500 dollar). De belangrijkste handelspartners zijn: Spanje, Duitsland en Frankrijk.

Dalende landbouwproductie

De landbouwproductie daalde de afgelopen jaren sterk en ook nam het aantal boeren af. Ongeveer twaalf procent van de Portugese beroepsbevolking is tegenwoordig werkzaam in de landbouw. De belangrijkste landbouwproducten zijn:

• graan
• maïs
• aardappelen
• tomaten
• wijndruiven

Van toenemend belang is de teelt van suikerbieten die goed gedijen op de vaak slechte cultuurgronden.

Industriele productie

Ruim 57 procent van de Portugese beroepsbevolking is werkzaam in de industrie die 67 procent van het BNP voor haar rekening neemt. Eind jaren tachtig nam de industriële productie sterk toe, maar de afgelopen jaren is zij ver onder de ramingen gebleven. Dit komt door de toenemende concurrentie op de wereldmarkt van kleding, schoeisel en textiel, de belangrijkste exportindustrieën. Belangrijke producten van de Portugese industrie zijn verder: papier, kurk, chemicaliën, elektronica en keramiek. De grootste industriecentra zijn Porto, Braga, Guarda en Castelo Branco en Setúbal. De import bestaat hoofdzakelijk uit voedingsmiddelen, textielvezels, chemicaliën en transportmiddelen.

Natuurlijke hulpbronnen

Portugal beschikt nauwelijks over natuurlijke hulpbronnen, maar het land is de grootste producent van kopererts in Europa. Verder worden er kleine hoeveelheden pyriet, goud en uranium gedolven. Belangrijk is de winning van kalksteen voor de cementindustrie. Hiervan is Portugal in Europa een middelgrote leverancier. De industrie verkrijgt energie uit waterkracht en olie. De import van olie legt een groot beslag op de Portugese betalingsbalans.

Groeiend toerisme

Het toerisme is de enige sector die elk jaar opnieuw een sterke groei te zien geeft. Jaarlijks komt ongeveer drie miljard dollar binnen, afkomstig van twintig miljoen bezoekers. Dit is een relatief laag bedrag doordat 75 procent van de toeristen afkomstig is uit Spanje. Deze bezoekers zetten economisch gezien nauwelijks zoden aan de dijk. Wat dat betreft vormen de overige drie miljoen buitenlanders qua koopkracht een voor Portugal vele malen interessantere groep.